بارنامه سندی است که متصدی حمل (خط کشتیرانی، شرکت هواپیمایی یا شرکت حمل جادهای) صادر میکند و سه کارکرد دارد: رسید تحویل کالا، سند قرارداد حمل و در برخی حالتها سند مالکیت کالا.
در ادامه هر کارکرد، نسخههای بارنامه و انواع آن را توضیح میدهیم.
سه کارکرد اصلی بارنامه
- رسید تحویل: تأیید اینکه کالا با وضعیت و تعداد مشخص تحویل متصدی حمل شده است.
- قرارداد حمل: شرایط، مسیر و مسئولیتهای طرفین را مشخص میکند.
- سند مالکیت: در بارنامهی دریایی «به حوالهکرد»، دارندهی نسخهی اصل حق تحویل کالا را دارد.
نسخهی اصل، کپی و تلکسریلیز
بارنامهی دریایی معمولا در چند نسخهی «اصل» صادر میشود. برای تحویل کالا در مقصد، یا باید یک نسخهی اصل ارائه شود، یا فرستنده همهی نسخههای اصل را در مبدأ تحویل دهد و خط با پیام «تلکسریلیز» کالا را آزاد کند. در راهنامهی دریایی Sea Waybill اصلا نسخهی اصل وجود ندارد.
انواع بارنامه بر اساس شیوهی حمل
| شیوه | سند | سند مالکیت؟ |
|---|---|---|
| دریایی | Bill of Lading (B/L) | بله در حالت «به حوالهکرد» |
| هوایی | Air Waybill (AWB) | خیر |
| جادهای بینالمللی | راهنامهی CMR | خیر |
| ریلی | راهنامهی ریلی (CIM/SMGS) | خیر |
| چندوجهی | Multimodal / FBL | بسته به نوع سند |
جزئیات راهنامهی جادهای در بخش اسناد مقالهی حمل جادهای بینالمللی و فهرست کامل اسناد در اسناد مورد نیاز حمل بینالمللی آمده است.
بارنامه در فرآیند ترخیص
بارنامه یکی از اسناد پایهی اظهار گمرکی است و برای آزادسازی کالا لازم است. نقش آن در کنار سایر اسناد در ترخیص کالا چیست؟ توضیح داده شده است.
جمعبندی
بارنامه همزمان رسید، قرارداد و (در حمل دریایی) سند مالکیت است؛ نوع نسخه (اصل یا تلکسریلیز) بر زمان تحویل کالا اثر مستقیم دارد. برای هماهنگی اسناد و حمل، استعلام قیمت ثبت کنید.
